- Duurzame producten
- Dé isolatie specialist
- Officiële dealer
- Veilig betalen
- 0575 564805
De bouwsector is volop in beweging. Niet alleen omdat woningen energiezuiniger moeten worden, maar ook omdat de materialen waarmee we bouwen steeds zwaarder meewegen in de totale klimaatbelasting. Daar komt biobased bouwen om de hoek kijken. Biobased bouwmaterialen zoals hout, hennep en houtvezel hebben namelijk een bijzondere eigenschap. Ze kunnen CO₂ opslaan. Maar wat betekent dat precies en hoe werkt het in de praktijk? Lees er meer over in ons blog.
Biobased materialen zijn afkomstig uit hernieuwbare grondstoffen. Dit zijn materialen die groeien en opnieuw kunnen groeien. In tegenstelling tot staal, beton en veel kunststoffen, die tevens vaak veel energie vergen in productie en/of fossiele grondstoffen gebruiken, start biobased bouwen bij natuurlijke vezels en houtige gewassen. Dat maakt ze niet automatisch altijd goed, maar het geeft wel een heel ander vertrekpunt voor de milieu-impact van een gebouw. Juist daarom wordt er steeds vaker gekeken naar materialen die, naast een goede technische prestatie, ook helpen om de totale klimaatimpact te verlagen.
Het mechanisme achter CO₂-opslag is verrassend natuurlijk. Tijdens de groei nemen planten CO₂ op uit de lucht. Via fotosynthese gebruiken ze zonlicht om CO₂ en water om te zetten in zuurstof en biomassa. In die biomassa zit koolstof: de koolstof uit CO₂ wordt letterlijk onderdeel van de plantstructuur. U kunt het zien als een natuurlijke koolstofkluis: zolang het materiaal niet wordt afgebroken of verbrand, blijft de koolstof opgeslagen. Dit betekent dat de CO₂ die een plant tijdens de groei opneemt, als het ware wordt ‘meegenomen’ in het bouwmateriaal en daar opgeslagen blijft zolang het materiaal in het gebouw aanwezig is en niet wordt verbrand of afgebroken.
Zodra u een biobased grondstof verwerkt tot een bouwproduct, verhuist de opgeslagen koolstof mee. Gebruikt u hout als constructiemateriaal of vezels als isolatie? Dan wordt die koolstof ‘ingebouwd’ in uw woning, kantoor of schuur. Dit heet biogene koolstofopslag, oftewel de opslag van koolstof die oorspronkelijk uit de atmosfeer komt en door planten is vastgelegd. Belangrijk is dat dit geen technologische CO₂-opslag is zoals bij industriële afvang en opslag in lege gasvelden. Het is een materiaalgebonden opslag waar het gebouw fungeert als tijdelijke buffer. Tijdelijk kan in de bouw overigens lang zijn, maar het blijft afhankelijk van wat er aan het einde van de levensduur met het materiaal gebeurt.
De klimaatwinst van CO₂-opslag in biobased materialen hangt sterk samen met de levensduur en de toepassing. Als het materiaal aan het einde van de rit wordt verbrand, komt een groot deel van de opgeslagen CO₂ weer vrij. Wordt het hergebruikt, gerepareerd of opnieuw toegepast? Dan verlengt u de opslag en wordt het effect groter. Daarom past biobased bouwen zo goed bij circulair bouwen. Niet alleen omdat de grondstof hernieuwbaar is, maar omdat slim ontwerpen hergebruik makkelijker maakt. Zo houdt u de koolstof langer ‘vast’ in de keten.
Als u gaat bouwen of renoveren, kunt u met materiaalkeuzes veel invloed uitoefenen op de totale klimaatimpact. Houtvezelisolatie is een goed voorbeeld om concreet uit te beelden wat CO₂-opslag kan doen bij een gebouw. Houtvezelisolatie wordt vaak gemaakt van reststromen uit zagerijen of houtverwerking. Daarmee benut u materiaal dat al beschikbaar is en voorkomt u dat het laagwaardig eindigt. Houtvezelisolatie staat bekend om de dampopen comforteigenschappen, waaronder goede warmtebuffering in de zomer.
Maar er zit ook een klimaataspect aan. De koolstof die ooit in het hout werd vastgelegd, blijft opgeslagen in het isolatiemateriaal zolang het in het gebouw blijft en niet wordt verbrand. Daarbij komt dat u door biobased isolatie de energievraag van het gebouw verlaagt, wat de operationele uitstoot kan verminderen. De combinatie van ‘minder energieverbruik’ en ‘materiaalgebonden koolstof’ maakt dit type oplossing interessant, mits het past bij uw bouwfysische situatie en detaillering.
Als u de klimaatimpact van bouwmaterialen beoordeelt, kijkt u idealiter naar de hele levenscyclus: grondstoffen, productie, transport, gebruik en einde levensduur. Bij veel conventionele materialen zit een groot deel van de uitstoot al in de productiefase. Denk aan hoge temperaturen, chemische processen en zware industrie. Bij biobased materialen ligt dat vaak anders, zeker wanneer de grondstof uit duurzaam beheerde bronnen komt en de verwerking relatief energiearm is.
Het resultaat is vaak een dubbele werking. U vermijdt een deel van de uitstoot die bij conventionele bouwalternatieven zou ontstaan en u legt tegelijkertijd koolstof vast in het gebouw. Hoe groot dat effect is, verschilt per product, herkomst en toepassing. Daarom zijn LCA’s (levenscyclusanalyses) waardevol. LCA’s maken zichtbaar waar de grootste milieubelasting en winstpunten zitten, zodat u materialen beter kunt vergelijken en gerichter keuzes kunt maken die de totale klimaatimpact van uw project verlagen.
CO₂-opslag in biobased bouwmaterialen werkt omdat planten tijdens hun groei koolstof uit de lucht vastleggen, en die koolstof vervolgens in bouwproducten opgeslagen blijft zolang het materiaal in gebruik blijft. Wilt u meer informatie ontvangen over biobased bouwen en isoleren, bijvoorbeeld door gebruik te maken van cellulose isolatie? Neem gerust contact op met Warmteplan.
